"GÖZLE BAKARAK ZEHİRLİ OLDUĞU ANLAŞILMAZ"
Zehirli ve zehirsiz türlerin doğada birbirine ikiz kadar benzediğine dikkat çeken Prof. Dr. Pekşen:
"Morfolojik teşhisler özel bir uzmanlık gerektirir. Zehirli olanla olmayanı yalnızca dış görünüşüne veya rengine bakarak sıradan bir insanın ayırt etmesi imkânsızdır."
"Özellikle 'bizim köyde bunu hep yerdik' ya da 'yıllardır toplarım' şeklindeki aşırı özgüven kaynaklı alışkanlıklar, Türkiye'de en ağır zehirlenme ve vefat tablolarına zemin hazırlıyor."
KULAKTAN DOLMA BİLİM DIŞI MİTLERE DİKKAT!
Toplumda mantar zehrini yok ettiği sanılan inanışların hiçbir bilimsel temeli olmadığını belirten Pekşen, şu yanlışlara kesinlikle itibar edilmemesini istedi:
"Gümüş kaşıkla kaynatılırsa zehri uçar" hurafesi tamamen asılsızdır.
"Mantar yoğurtla tüketilirse zehirlemez" inancı tıbben geçersizdir.
"Böceklerin, salyangozların veya kurtların yediği mantar zehirsizdir" algısı büyük bir yanılgıdır; hayvanların sindirim enzimleri ile insanınki bir değildir.
EN TEHLİKELİSİ: "KÖY GÖÇÜREN" (AMANITA PHALLOIDES)
Türkiye'nin zengin florasında ölümcül mantar türlerinin bulunduğunu hatırlatan Pekşen, özellikle Amanita grubuna işaret etti:
Halk arasında "Köy Göçüren" olarak bilinen Amanita phalloides türü, ülkemizdeki mantar zehirlenmesine bağlı can kayıplarının en büyük bölümünden tek başına sorumlu.
Bu türün içerdiği toksinler, dakikalar içinde kana karışarak doğrudan karaciğer ve böbrek dokusunu tahrip ediyor.
ZEHİRLENME BELİRTİLERİNDE ZAMANLA YARIŞ: UZEM 114'Ü ARAYIN
Mantar tüketiminden sonra ortaya çıkan mide bulantısı, kusma, baş dönmesi, karın ağrısı veya ishal gibi belirtilerde hiç vakit kaybedilmeden en yakın acil sağlık kuruluşuna başvurulmalı.
Hastaneye giderken mümkünse tüketilen mantardan bir numunenin hekime ulaştırılması, uygulanacak panzehir ve tedavi protokolü açısından hayati önem taşıyor.
Vatandaşlar ve hekimler, şüpheli vakalarda Sağlık Bakanlığı'nın Ulusal Zehir Danışma Merkezi (UZEM - Alo 114) hattından 7/24 kesintisiz bilgi ve destek alabiliyor.
