Dışkının rengi tüketilen besinlerden kullanılan ilaçlara kadar birçok faktörden etkilenebiliyor. Bu nedenle tek başına bir renk değişikliği üzerinden hastalık sonucuna ulaşmak doğru değil. Ancak özellikle siyah ve katranımsı görünüme sahip dışkı, bazı durumlarda sindirim sistemindeki kanamayla ilişkili olabiliyor.
Samsun Medical Park Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nde görev yapan Uzm. Dr. Ömer Faruk Yolcu’nun uzmanlık alanına giren sindirim sistemi hastalıklarında, dışkıda ortaya çıkan değişiklikler diğer belirtiler ve kişinin genel sağlık durumuyla birlikte değerlendiriliyor.
Her siyah dışkı kanama anlamına gelmez
Dışkının koyu veya siyah görünmesinin tek nedeni sindirim sistemi kanaması değil.
Demir içeren ilaçlar, bizmut içeren bazı ürünler ve bazı koyu renkli gıdalar dışkının rengini değiştirebiliyor. Bu nedenle rengin neden değiştiğinin anlaşılmasında kullanılan ilaçlar ve beslenme alışkanlıkları da önem taşıyor.
Ancak katranımsı kıvamda, belirgin şekilde siyah dışkının göz ardı edilmemesi gerekiyor.
Siyah ve katranımsı dışkı neden önemli?
Sindirim sisteminin üst bölümlerinde meydana gelen kanamalarda kan, bağırsaklardan ilerlerken sindirime uğrayabiliyor. Bu durum dışkının siyah ve katranımsı bir görünüm kazanmasına neden olabiliyor.
Yemek borusu, mide veya ince bağırsağın başlangıç bölümünden kaynaklanan kanamalar bu görünümle kendisini gösterebiliyor. Ülserler ve mide mukozasındaki bazı sorunlar da olası nedenler arasında bulunuyor.
Baş dönmesi ve halsizlik eşlik ediyorsa dikkat
Sindirim sistemi kanamalarında yalnızca dışkı renginde değişiklik görülmeyebiliyor.
Siyah dışkıyla birlikte;
Baş dönmesi veya bayılacak gibi olma,
Belirgin halsizlik,
Nefes darlığı,
Karın ağrısı,
Kanlı kusma,
Kahve telvesini andıran kusma
gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor.
Özellikle akut kanama belirtilerinde gecikmeden tıbbi değerlendirme alınması önem taşıyor.
Dışkıda kırmızı kan da değerlendirilmelidir
Dışkıda görülen kan her zaman siyah renkte olmayabilir.
Parlak kırmızı veya koyu kırmızı kan görülmesi de sindirim sisteminin farklı bölgelerinden kaynaklanan kanamalarla ilişkili olabiliyor. Kanın görünümü, kanamanın bulunduğu bölge hakkında hekime bazı bilgiler sağlayabilse de yalnızca renge bakılarak kesin neden belirlenemiyor.
Tanı için farklı yöntemler kullanılabiliyor
Sindirim sistemi kanaması şüphesi bulunan bir hastada değerlendirme; hastanın öyküsü, muayene ve gerekli görülen tetkiklerle yapılıyor.
Kan testleri, dışkı incelemeleri, endoskopi veya kolonoskopi gibi yöntemlerden hangisinin gerekli olduğuna kişinin şikâyetleri ve klinik durumuna göre karar veriliyor.
Renk değişikliğini tek başınıza yorumlamayın
Dışkının bir kez koyu görünmesi her zaman ciddi bir sağlık sorununa işaret etmeyebilir. Ancak açıklanamayan, tekrarlayan veya katranımsı siyah dışkı ile birlikte başka belirtilerin bulunması durumunda sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.
Gastroenteroloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Ömer Faruk Yolcu, endoskopi, kolonoskopi ve ERCP başta olmak üzere sindirim sistemi hastalıklarının değerlendirilmesi ve tedavisi alanındaki çalışmalarını Samsun Medical Park Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nde sürdürüyor.
