Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, başkent Moskova'da basına yaptığı açıklamada temasların detaylarını paylaştı:

Sekizinci Temas Gerçekleşti: Witkoff ve Kushner heyetinin Moskova'ya gerçekleştirdiği 8. ziyaret kapsamında Devlet Başkanı Putin tarafından kabul edildiği belirtildi.

Görüşme 3 Saat Sürdü: Masadaki temel başlığı Ukrayna savaşının sonlandırılmasına yönelik müzakereler ve güncel uluslararası gelişmeler oluşturdu.

PUTİN'DEN TRUMP'A TEŞEKKÜR VE DİPLOMASİ MESAJI

Görüşmede Putin'in, ABD'nin arabuluculuk çabalarına yaklaşımı aktarıldı:

Arabuluculuk Rolüne Övgü: Putin, krizin çözümüne yönelik aktif girişimleri ve arabuluculuk rolü nedeniyle mevkidaşı Donald Trump'a teşekkürlerini iletti.

Temel Nedenler Vurgusu: Rus lider, sahada yürütülen askeri operasyonun gidişatına dair kapsamlı değerlendirmelerde bulunurken kalıcı barış için krizin temel nedenlerinin ortadan kaldırılması gerektiğini yineledi.

Müzakereye Hazırız: Rusya'nın diplomatik ve siyasi çözüm arayışları doğrultusunda Amerikalı muhataplarıyla ortak çalışmayı sürdürmeye hazır olduğu teyit edildi.

BÜYÜK EKONOMİK PROJELER VE KİEV DURAĞI

Zirvenin yalnızca askeri meselelerle sınırlı kalmadığı ifade edildi:

Ekonomik İş Birliği Masada: Uşakov, iki ülke arasında hayata geçirilmesi muhtemel büyük ölçekli ekonomik projelerin ve ikili ilişkilerin geleceğinin de ayrıntılı şekilde değerlendirildiğini kaydetti.

Sıradaki Durak Kiev: Moskova'daki 3 saatlik zirvenin ardından ABD heyetinin Ukrayna yönetimiyle görüşmek üzere Kiev'e hareket edeceği bildirildi.

İsrail basınına yansıyan iddialara göre İran, 7 Ekim 2023 sürecinden çıkardığı dersler doğrultusunda strateji değişikliğine gitti:

Aynı Anda Başlatma Hedefi: 7 Ekim'de Hamas saldırıya geçtiğinde diğer müttefiklerin savaşa sonradan ve kademeli olarak dahil olmasının İsrail'e zaman kazandırdığı değerlendirildi. Yeni konseptte, çatışmanın ilk dakikasından itibaren tüm cephelerin eş zamanlı taarruza geçmesi hedefleniyor.

Savunmayı Çökertme Taktiği: Lübnan (Hizbullah), Gazze (Hamas), Yemen (Husiler) ve Irak ekseninden yapılacak yoğun füze ve İHA akınının, İsrail'in "Demir Kubbe" ve çok katmanlı hava savunma bataryalarını tamamen doygunluğa ulaştırarak saf dışı bırakması amaçlanıyor.

KUDÜS GÜCÜ SAHADA: VEKİL GÜÇLERLE TRAFİK YOĞUNLAŞTI

İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Kudüs Gücü komutanlarının bölgedeki liderlerle doğrudan görüşmeler yürüttüğü iddia ediliyor:

Doğrudan Temaslar: Üst düzey Kudüs Gücü yetkililerinin Beyrut, Sana ve Bağdat hattında askeri komutanlarla bir araya gelerek tek merkezli operasyon odası mimarisini modellediği belirtiliyor.

Irak ve Yemen'in Artan Ağırlığı: Coğrafi yakınlık avantajına sahip Lübnan ve Gazze sınırlarının ötesinde; uzun menzilli balistik füze ve kamikaze İHA yeteneklerine sahip Husiler ile Irak'taki Şii grupların stratejik ağırlığının artırıldığı ifade ediliyor.

RESMİ SALDIRI TAKVİMİ BULUNMUYOR

Bölgeyi teyakkuza geçiren bu iddialara karşın diplomatik ve askeri dengeler henüz sıcak bir ilana işaret etmiyor:

Teyit Edilmiş Takvim Yok: Tahran yönetiminin somut bir operasyon tarihi belirlediğine veya nihai siyasi onay verdiğine ilişkin doğrulanmış bir istihbarat bulunmuyor.

Psikolojik ve Askeri Baskı: Söz konusu senaryonun şu aşamada İsrail güvenlik bürokrasisinin en kötü durum projeksiyonu ve caydırıcılık analizleri kapsamında değerlendirildiği kaydediliyor.

Oval Ofis'te gerçekleştirilen zirve, ABD siyasi tarihinde uzun bir aradan sonra bir ilke sahne oldu:

1979'dan Bu Yana İlk: Beyaz Saray nezdinde yaklaşık 47 yıl sonra bu seviyede ağırlanan ilk Hasidik heyet kabulü kayıtlara geçti.

Siyonizm Karşıtı İki İsim Oval Ofis'te: Heyette, Siyonizm'e ve İsrail devletinin teolojik meşruiyetine açıkça karşı duran Satmar hareketinin iki lideri Aaron Teitelbaum ile Zalman Leib Teitelbaum yer aldı.

CUMHURİYETÇİ VE İSRAİL YANLISI CEPHEDEN ÇOK SERT TEPKİ

Görüşmenin duyulmasıyla birlikte Trump’ın sadık destekçi kitlesindeki İsrail yanlısı figürler sert eleştiriler yöneltti:

"İsrail Karşıtlarına Platform Verildi": Trump'a yakınlığıyla bilinen muhafazakar aktivist Laura Loomer, Beyaz Saray'ın İsrail karşıtı hahamlara zemin sağladığını ve bu adımın Cumhuriyetçi Yahudi seçmende ciddi kırılma yaratacağını savundu.

"Büyük Bir Hata": Radyo sunucusu Sid Rosenberg, Aaron Teitelbaum’un davet edilmesini büyük bir fiyasko olarak nitelendirerek, cemaat liderinin başkanın yanında bulunmaya hakkı olmadığını dile getirdi.

MASADA HANGİ BAŞLIKLAR VARDI?

Tepkilerin aksine heyet üyeleri, görüşmenin dış politikadan ziyade ABD'deki Haredi toplumunun iç meselelerine odaklandığını ifade etti:

Zorunlu Askerlik Başlığı: Lider Aaron Teitelbaum, ziyaret öncesinde İsrail'de zorunlu askerlik yaptırımıyla karşı karşıya kalan Haredi gençlerin durumunu Trump'a iletmek istediğini duyurmuştu.

Sosyal ve Mali Talepler: Oval Ofis'teki görüşmede kalabalık ailelerin konut problemleri, üçten fazla çocuğu olan hanelere dönük vergi teşviklerinin genişletilmesi ve bazı Yahudi tutuklulara yönelik af/müsamaha talepleri gündeme getirildi.

Atina yönetimi, Ege ve Doğu Akdeniz'deki dengeleri değiştirmeyi amaçlayan dev bütçeli askeri tedarikini resmileştirdi:

3 Milyar Euroluk "Aşil Kalkanı": 31 Ağustos'ta İsrail ile imzalanan anlaşma kapsamında çok katmanlı hava savunma mimarisi kurulması kararlaştırıldı. İsrail Savunma Bakanlığı, projeyi iki ülke tarihindeki en büyük savunma ihracatı adımlarından biri olarak nitelendirdi.

Silahlanma Sonrası Ankara Hedefte: Dev anlaşmanın hemen ardından Atina'nın diplomatik söyleminde Türkiye'ye yönelik şart koşan üslup öne çıktı.

MİÇOTAKİS'TEN AB YOLUNDA TÜRKİYE'YE ŞART: "EGEMENLİĞİMİZ SORGULANAMAZ"

Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ile gerçekleştirdiği temasların ardından basına konuşan Yunanistan Başbakanı, deniz parkları ve Ege'deki egemenlik ihtilaflarına değindi:

"Bizimle İyi Geçinmeli": Türkiye'nin Avrupa yolculuğuna destek verebileceklerini öne süren Miçotakis, "Türkiye'nin Avrupa yolunu güçlendirmek istiyoruz, ancak bu, Yunanistan ile iyi komşuluk ilişkileri kurmakla birlikte ilerlemelidir. Ankara bizimle iyi geçinmeli" ifadelerini kullandı.

Deniz Yetki Alanları ve Tehdit Söylemi: Türkiye'nin ilan ettiği deniz milli parklarına atıfta bulunan Yunan Başbakan, "Aktif bir savaş tehdidi olmamalı ve egemenliğimiz sorgulanmamalıdır. Ülkemiz savunmasını nasıl güçlendireceğine dair kimseden öneri kabul etmeyecektir" diyerek askeri yatırımlarını savundu.

Samsun Valisi Orhan Tavlı, Çanakkale’den günümüze vatanın huzuru ve devletin bekası için mücadele eden tüm kahramanların yanı sıra 15 Temmuz milli irade kahramanlarının da sonsuza kadar şükran, rahmet ve minnetle anılacağını söyledi.
Vali Orhan Tavlı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Çanakkale'den Milli Mücadele'ye, Kore ve Kıbrıs harekatlarından sınır ötesi terörle mücadele operasyonlarına kadar vatan uğruna mücadele eden tüm kahramanlarla birlikte 15 Temmuz milli irade kahramanlarının da tarihe adını altın harflerle yazdırdığını vurguladı.
Tavlı, "Çanakkale’de, Milli Mücadele’de, Kore’de, Kıbrıs’ta, Pençe Kilit, Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı ve Barış Pınarı Harekâtlarıyla tüm yurt içi ve sınır ötesi terörle mücadele operasyonlarında göğüslerini aziz milletimizin huzuru ve devletimizin bekası için siper eden tüm kahramanlarımızla birlikte 15 Temmuz milli irade kahramanlarımız da sonsuza kadar şükran, rahmet ve minnetle yâd edilecektir" dedi.
"Adını tarihe ve aziz milletimizin kalbine altın harflerle yazdıran aziz şehitlerimizin ve kahraman gazilerimizin cesaretleri dilden dile, gönülden gönüle aktarılacak ve yaşatılacaktır inşallah" ifadelerini kullanan Vali Tavlı, "Aziz milletimizin zaferi ebedi olsun" mesajını paylaştı.

Öğrenci affı kimleri kapsıyor?

Kanun teklifine göre, hazırlık sınıfı, ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü programlarda eğitim görürken çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilen veya kendi isteğiyle kaydını sildiren öğrenciler başvuruda bulunabilecek.

Ayrıca, bir yükseköğretim programını kazandığı halde kayıt yaptırmayan adaylar da öğrenci affı kapsamına alındı.

Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde başvuruların, yürürlük tarihinden itibaren 4 ay içinde, öğrencinin ilişiğinin kesildiği ya da kayıt hakkı kazandığı üniversiteye yapılması gerekecek.

Kimler öğrenci affından yararlanamayacak?

Kanun teklifinde bazı gruplar düzenleme kapsamı dışında bırakıldı.

Buna göre; terör suçları, kasten öldürme, işkence, eziyet, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu imal ve ticareti suçlarından hüküm giyen kişiler öğrenci affından yararlanamayacak.

Ayrıca, sahte belge kullanarak kayıt yaptıranlar veya bu nedenle kaydı iptal edilenler ile terör örgütleri ya da devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı ve oluşumlarla bağlantısı nedeniyle üniversiteyle ilişiği kesilenler de düzenleme dışında tutulacak.

Komisyonda kabul edilen önerge doğrultusunda Milli Savunma Üniversitesi, Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi de öğrenci affı kapsamına dahil edilmeyecek.

Azami öğrenim süresini dolduran öğrencilere ek hak

Teklifte, azami öğrenim süresini tamamlayan öğrenciler için de yeni haklar öngörülüyor.

Son sınıfta mezuniyet için başarısız ya da eksik dersleri bulunan öğrencilere iki ek sınav veya ders tekrarı hakkı verilmesi planlanıyor. İntörnlük ya da uygulamalı eğitimini tamamlayamayan öğrenciler ise eksik eğitimlerini tamamlayarak mezuniyet hakkı elde edebilecek.

Akademik usulsüzlüklere daha ağır yaptırımlar

Kanun teklifi, akademik çalışmalarda usulsüzlük yapanlara yönelik yaptırımları da artırıyor.

Buna göre; tez, makale, kitap veya proje gibi akademik çalışmalarını başkasına hazırlattığı tespit edilen kişilerin akademik unvanlarının geri alınabilmesinin önü açılıyor. Ayrıca bu fiilleri gerçekleştiren veya aracılık eden kişiler hakkında adli para cezası uygulanması da teklif kapsamında yer alıyor.

Düzenlemede ayrıca vakıf üniversitelerine yönelik mali ve idari düzenlemeler ile bazı üniversitelere yeni akademik kadroların tahsis edilmesine ilişkin hükümler de bulunuyor.

Facia, Brezilya'nın São Paulo eyaletine bağlı Limeira kentindeki "Ponte do Esqueleto" (İskelet Köprüsü) olarak bilinen bölgede yaşandı. Görgü tanıklarının ifadelerine göre genç kadın, görevliler tarafından atlayış için hazırlandı ancak güvenlik halatı kendisine bağlanmadan köprüden bırakıldı. Yaklaşık 40 metrelik düşüşün ardından olay yerinde hayatını kaybetti.

Dehşet Anları Kameralara Yansıdı

Sosyal medyada yayılan görüntülerde, Maria Eduarda'nın iki görevli tarafından köprünün kenarına taşındığı ve gerekli bağlantılar yapılmadan boşluğa bırakıldığı görülüyor. Görüntülerde olayın fark edilmesiyle çevrede bulunan kişilerin panik yaşadığı ve "Halat!" diye bağırdığı duyuluyor.

Çok Sayıda Gözaltı Kararı

Olayın ardından Brezilya polisi geniş çaplı soruşturma başlattı. Yerel kaynaklara göre organizasyonda görev alan altı kişi gözaltına alınırken, bazı şüpheliler hakkında olası kastla adam öldürme suçlamasıyla işlem yapıldığı belirtildi. Yetkililer ayrıca etkinliği düzenleyen grubun gerekli izinlere sahip olup olmadığını da araştırıyor.

İhmal İddiaları Tepki Çekti

Genç kadının ölümünün ardından sosyal medyada ve kamuoyunda organizasyon şirketine yönelik tepkiler büyüdü. Uzmanlar, bu tür ekstrem spor faaliyetlerinde güvenlik kontrollerinin birden fazla aşamada yapılması gerektiğini vurgularken, olayın açık bir ihmal örneği olabileceğini ifade etti.

Yemeğe katılanlar arasında, 10 Eylül’de bir açık hava etkinliğinde silahlı saldırıda hayatını kaybeden Charlie Kirk’ün eşi Erika Kirk de yer alırken, Kirk’ün güvenlik güçleri eşliğinde ağlayarak ‘Eve gitmek istiyorum’ dediği görüldü.

Trump, "İran, Hürmüz Boğazı'nı bir daha asla kapatmamayı kabul etti. Boğaz artık dünyaya karşı bir silah olarak kullanılmayacak" dedi.

ABD Başkanı ayrıca Hürmüz'deki seyrüsefer güvenliğine yönelik çalışmalarda ABD'nin İran ile birlikte çalıştığını öne sürerek, "İran, ABD'nin yardımıyla bütün deniz mayınlarını kaldırdı veya şu an kaldırmakta" ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı'ndaki durumun Lübnan ile bağlantılı olmadığına yönelik açıklamalarının yeniden altını çizen Trump, "Bu anlaşma hiçbir şekilde Lübnan'a bağlı değil, ancak Lübnan'ı yeniden büyük yapacağız" dedi.

Pakistan ve Körfez ülkelerine teşekkürler

Trump, İran-ABD arasındaki müzakerelerde arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Mareşal Asim Munir'e de teşekkürlerini iletti. ABD Başkanı, "Pakistan'a ve büyük başbakanı ile mareşaline, bu iki muhteşem kişiye teşekkürler" ifadelerini kullandı.

Trump ayrıca, İran'a yönelik ABD-İsrail saldırılarında Tahran yönetiminin misillemelerinde hedef alınan Körfez ülkelerine de teşekkürlerini ileterek, "Büyük cesaretleri ve yardımları için Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Katar'a teşekkür ederiz" dedi.

"NATO tam bir kağıttan kaplan"

Trump açıklamalarında aynı zamanda NATO'ya yönelik eleştirilerini tekrarladı. ABD Başkanı, "Hürmüz Boğazı sorunu çözüldükten sonra NATO'dan bir telefon aldım ve yardıma ihtiyacımız olup olmadığını sordular. Gemilerini petrolle doldurmak istemedikleri sürece uzak durmalarını söyledim. Onlara ihtiyaç duyduğumuz anda işe yaramadılar, tam bir kağıttan kaplan" dedi.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin geçişine ateşkes süresince tamamen izin verildiğini duyurmasıyla birlikte petrol fiyatları bir önceki güne göre yüzde 10'a yakın azaldı. Brent petrol fiyatları 90 doların altına geriledi. Altının ons fiyatı da yüzde 1'den fazla artarak 4.847 dolara yükseldi.

İran’ın da bu süre zarfında Hürmüz Boğazı’nı geçişleri açması talebinde bulunan Şerif, "Pakistan, İranlı kardeşlerden iyi niyet göstergesi olarak Hürmüz Boğazı'nı iki haftalık bir süre için açmalarını samimiyetle rica etmektedir. Ayrıca tüm savaşan tarafları, diplomasinin bölgede uzun vadeli barış ve istikrar adına savaşı kesin biçimde sona erdirmesine imkan tanımak için iki haftalık genel ateşkese uymaya davet ediyoruz" dedi.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Keçeli, Türk işletenli bir ticari gemiye yönelik Karadeniz'de gerçekleştirilen saldırı hakkında açıklama yaptı. Keçeli, "Ham petrol taşıyan ‘ALTURA’ isimli, Sierra Leone bayraklı ve Türk işletenli tankere yönelik bugün Karadeniz'de gerçekleştirilen saldırıyı büyük endişeyle karşılıyoruz. Saldırıya ilişkin olarak ilgili kurumlarımız tarafından gerekli inceleme ve teknik müdahaleler yapılmakta olup, gemide bulunan 27 Türk mürettebatın sağlık durumunun iyi olduğu öğrenilmiştir. Karadeniz’deki Münhasır Ekonomik Bölgemiz içerisinde meydana gelen ve uluslararası hukuka aykırı olan bu ve benzeri saldırılar, bölgede can, mal, seyir ve çevre emniyeti bakımından ciddi riskler oluşturmaktadır. Savaşın Karadeniz sathına yayılmasının ve daha da tırmanmasının önlenmesini teminen, ilgili taraflarla temaslarımızı sürdürmekteyiz. Bu doğrultuda ayrıca, ülkemizin bölgedeki ekonomik çıkar ve faaliyetlerinin korunması amacıyla, uluslararası hukuk çerçevesinde gerekli tedbirleri alma hakkımızı saklı tutuyoruz" ifadelerini kullandı.
(FD-CC-Y)

Açıklamada, Tayland hükümeti ve Başbakan Anutin Charnvirakul'un durumu yakından takip ettiği aktarılırken, İran'daki Taylandlıların en kısa sürede tahliye edilmesi talimatının verildiği ifade edildi.

Tayland Dışişleri Bakanı Sihasak Phuangketkeow yaptığı açıklamada, bölgede 100 binden fazla Taylandlı vatandaş bulunduğunu belirterek, hükümetin önceliğinin İran'daki tüm Tayland vatandaşlarını güvenli bölgelere ulaştırmak ve ardından ülkelerine geri getirmek olduğunu söyledi.

Bölgedeki büyükelçiliklerin ev sahibi ülkelerle koordinasyon halinde güvenli alanlar oluşturmak için çalıştığını kaydeden Sihasak, yüksek riskli bölgelerde bulunan vatandaşların daha güvenli noktalara taşınacağını ifade etti.

İsrail'de yaşayan yaklaşık 65 bin Tayland vatandaşının büyük bölümünün ise mevcut güvenlik önlemlerine güvendiği ve bulundukları yerde kalmayı tercih ettiği aktarıldı.

Sihasak, mevcut krizin 2024 yılındaki İsrail-İran geriliminden farklı olarak çok daha geniş bir coğrafyaya yayıldığını belirterek, etkilenen bölgelerin İran ve İsrail'in yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Katar, Kuveyt, Ürdün ve Güney Kıbrıs'a kadar uzandığını, bu durumun güvenlik ve tahliye süreçlerini de zorlaştırdığını ifade etti.

Öte yandan Tayland Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin Tayland'ı askeri üs olarak kullanmasına imkân tanıyan bir Hint-Pasifik anlaşması imzalandığı yönündeki haberleri yalanladı.